Waarom staat er gestandaardiseerd extract op een supplement?

Wie een supplement met kruiden of plantenextracten bekijkt, komt soms termen tegen als extract, gestandaardiseerd extract of gestandaardiseerd op X%. Maar wat betekent dat eigenlijk? En waarom staat dit op het etiket? 

Een gestandaardiseerd extract is een plantenextract waarbij wordt geprobeerd om een bepaalde hoeveelheid van één of meerdere kenmerkende stoffen per dosering te bereiken. Hierdoor kan de samenstelling van het extract tussen verschillende productiebatches beter met elkaar worden vergeleken. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het principe is eigenlijk vrij eenvoudig. In deze blog van De Gezonde Wereld leggen we uit wat een extract is, wat standaardisatie betekent en waarom deze informatie nuttig kan zijn wanneer je een kruidensupplement kiest.

Wat is een plantenextract?

Voordat we kunnen uitleggen wat een gestandaardiseerd extract is, is het handig om eerst te kijken naar een gewoon plantenextract. Een plantenextract wordt gemaakt door bepaalde bestanddelen uit een plant te halen. Hiervoor kan bijvoorbeeld water, alcohol of een andere extractiemethode worden gebruikt. Het doel is om specifieke stoffen uit de plant te concentreren.

Neem bijvoorbeeld een kruid waarvan de wortel wordt gebruikt. In plaats van de gedroogde wortel simpelweg te vermalen en als poeder in een capsule te stoppen, kan de producent bepaalde bestanddelen uit de wortel extraheren. Het resultaat is een extract. Een extract kan daardoor een andere samenstelling en concentratie hebben dan het oorspronkelijke plantmateriaal.

Wat betekent ‘gestandaardiseerd’?

Bij een gestandaardiseerd extract wordt de hoeveelheid van bepaalde markerstoffen of kenmerkende bestanddelen binnen een bepaalde bandbreedte gehouden. Op een etiket kun je bijvoorbeeld iets tegenkomen als:

Kurkuma-extract – gestandaardiseerd op 95% curcuminoïden

Dit betekent dat de producent het extract zo heeft samengesteld dat het een vastgelegd percentage curcuminoïden bevat. Een ander voorbeeld is:

Mariadistelextract – gestandaardiseerd op 80% silymarine

Hiermee wordt aangegeven dat het extract een bepaalde hoeveelheid silymarine bevat, een groep stoffen die kenmerkend is voor mariadistel. De standaardisatie geeft dus informatie over de samenstelling van het extract.

Waarom is standaardisatie nodig?

Planten zijn natuurlijke grondstoffen. Daardoor kan de samenstelling van plantmateriaal van nature variëren. De hoeveelheid van bepaalde stoffen in een plant kan bijvoorbeeld worden beïnvloed door:

• De plantensoort
• Het gebruikte plantendeel
• De groeiomstandigheden
• Het klimaat
• Het moment van oogsten
• De bodem
• De opslag
• De manier waarop het extract wordt gemaakt

Twee partijen van dezelfde plant zijn daardoor niet noodzakelijk exact hetzelfde. Door een extract te standaardiseren, probeert een producent de hoeveelheid van bepaalde kenmerkende stoffen consistenter te maken. Dat is vooral relevant wanneer juist die stoffen belangrijk zijn voor de samenstelling van het supplement.

Een eenvoudig voorbeeld

Stel dat je van een bepaalde plant twee oogsten hebt. De eerste oogst bevat van nature relatief veel van een bepaalde plantenstof. De tweede oogst bevat daar wat minder van. Wanneer je beide oogsten alleen als gedroogd plantenpoeder gebruikt, kan de hoeveelheid van die stof per capsule verschillen.

Bij een gestandaardiseerd extract wordt het productieproces zo ingericht dat het uiteindelijke extract een vooraf bepaalde hoeveelheid van de betreffende markerstof bevat. Je kunt standaardisatie daarom zien als een manier om meer consistentie in de samenstelling van een extract te bereiken.

Wat zijn markerstoffen?

Een markerstof is een stof die wordt gebruikt om een plantenextract te karakteriseren of te controleren. Dat betekent niet automatisch dat deze stof verantwoordelijk is voor alle eigenschappen van de plant. Een marker kan bijvoorbeeld worden gekozen omdat hij:

• Kenmerkend is voor een bepaalde plant
• Goed meetbaar is
• Geschikt is om de consistentie van een extract te controleren
• Samenhangt met een bepaalde groep plantaardige bestanddelen

Dit onderscheid is belangrijk. Wanneer op een verpakking staat dat een extract bijvoorbeeld is gestandaardiseerd op een bepaald percentage van een stof, betekent dit niet automatisch dat alle eigenschappen van de plant uitsluitend door die stof worden bepaald. Planten bevatten vaak tientallen of zelfs honderden verschillende verbindingen die samen onderdeel zijn van het plantenmateriaal.

Is een gestandaardiseerd extract altijd beter?

Nee. Standaardisatie kan een voordeel zijn wanneer je waarde hecht aan een consistente hoeveelheid van bepaalde kenmerkende stoffen. Maar het betekent niet automatisch dat een gestandaardiseerd extract voor iedere toepassing de beste keuze is.

Ook een niet-gestandaardiseerd extract of plantenpoeder kan bewust worden gebruikt, afhankelijk van het doel van het product. Het is daarom verstandiger om naar het hele product te kijken: de plant, het gebruikte plantendeel, de extractiemethode, de hoeveelheid, de standaardisatie en de aanbevolen dosering.

Gestandaardiseerd extract en kwaliteit

Een gestandaardiseerd extract kan nuttige informatie geven over de samenstelling van een supplement. Toch is standaardisatie maar één onderdeel van de kwaliteitsbeoordeling. Ook zaken zoals de identiteit van de plant, het gebruikte plantendeel, de zuiverheid, de extractiemethode en de dosering zijn relevant.

Het woord ‘gestandaardiseerd’ op een verpakking is daarom geen kwaliteitskeurmerk op zichzelf. Het vertelt je vooral dat de producent voor bepaalde bestanddelen van het extract een bepaalde samenstelling nastreeft en controleert.

Tot slot

Een gestandaardiseerd extract is een plantenextract waarvan één of meerdere kenmerkende stoffen op een bepaalde hoeveelheid of bandbreedte worden gebracht en gecontroleerd. Het doel daarvan is vooral om meer consistentie in de samenstelling van het extract te bereiken.

Wanneer je een supplement kiest, is het daarom interessant om te kijken:

• Welke plant erin zit
• Welk deel van de plant is gebruikt
• Of het om poeder of extract gaat
• Waarop het extract is gestandaardiseerd
• Welk percentage daarvan aanwezig is
• En hoeveel je volgens het etiket per dag inneemt

Zo geeft de term ‘gestandaardiseerd extract’ je niet alleen een ingewikkeld woord op het etiket, maar juist extra informatie waarmee je een supplement beter kunt begrijpen.