Waarom krijg je de hik

Iedereen heeft weleens de hik. Soms begint het na een snelle maaltijd, een glas frisdrank of een avondje lachen. Vaak verdwijnt de hik vanzelf weer, maar soms blijven de hikgeluiden elkaar maar opvolgen. Waarom krijg je eigenlijk de hik? En belangrijker: wat kun je doen om er sneller vanaf te komen?

In deze blog van De Gezonde Wereld lees je wat er in je lichaam gebeurt wanneer je de hik krijgt, welke situaties de hik kunnen uitlokken en welke tips je kunt proberen om het vervelende geluid te laten stoppen.

Wat is de hik precies?

De hik ontstaat door een plotselinge, onwillekeurige samentrekking van het middenrif. Het middenrif is een grote spier die onder je longen ligt en een belangrijke rol speelt bij het ademhalen. Wanneer je inademt, trekt het middenrif samen en beweegt het naar beneden. Hierdoor ontstaat ruimte voor je longen om zich met lucht te vullen. Bij een hik trekt het middenrif plotseling samen zonder dat je dit bewust aanstuurt, hierdoor stopt de ademhaling even. 

Vrijwel direct daarna sluiten je stembanden zich kort. Dat veroorzaakt het herkenbare geluid: hik! Een hik is meestal onschuldig en gaat vanzelf over. Soms houdt de hik echter langer aan, wat behoorlijk vervelend kan zijn.

Waarom krijg je de hik?

Er is niet altijd één duidelijke oorzaak aan te wijzen. De hik ontstaat wanneer de zenuwen die betrokken zijn bij het middenrif en de ademhaling tijdelijk worden geprikkeld. Verschillende factoren kunnen daarbij een rol spelen.

1. Koolzuurhoudende dranken

Frisdrank met koolzuur, bruiswater en andere koolzuurhoudende dranken kunnen gas in de maag veroorzaken. Hierdoor kan de maag uitzetten, wat bij sommige mensen de hik uitlokt.

Merk je dat je regelmatig de hik krijgt na het drinken van frisdrank of bruiswater? Dan kan het helpen om tijdelijk minder koolzuurhoudende dranken te drinken en te kijken of je verschil merkt.

2. Een volle maag

Een grote maaltijd kan de maag flink laten uitzetten. Dit kan bijdragen aan het ontstaan van de hik. Vooral wanneer je snel eet of in korte tijd veel voedsel binnenkrijgt, kun je hier last van krijgen. Kleinere porties eten en rustiger eten kan daarom helpen.

3. Pittig of erg warm eten

Bij sommige mensen ontstaat de hik na het eten van pittige gerechten of het drinken van zeer warme dranken. De precieze aanleiding verschilt per persoon. Ook sterke temperatuurwisselingen, bijvoorbeeld wanneer je iets heel warms en daarna iets heel kouds neemt, worden regelmatig genoemd als mogelijke trigger.

4. Te snel eten of drinken

Wanneer je snel eet of drinkt, kun je ongemerkt extra lucht inslikken. Ook kan een volle maag het middenrif of de omliggende structuren beïnvloeden. Hierdoor kan de hik worden uitgelokt. Neem daarom rustig de tijd voor je maaltijd. Door kleinere happen te nemen en goed te kauwen, verklein je de kans dat je veel lucht inslikt.

5. Lachen, spanning of emoties

Heb je weleens de hik gekregen tijdens een lachbui? Dat is niet zo vreemd. Wanneer je hard lacht, verandert je ademhalingspatroon. Ook spanning, opwinding of plotselinge emoties kunnen bij sommige mensen een aanleiding zijn. De hik kan dus niet alleen met eten en drinken te maken hebben, maar ook met veranderingen in je ademhaling.

6. Plotselinge temperatuurveranderingen

Sommige mensen merken dat ze de hik krijgen na een plotselinge verandering in temperatuur. Denk bijvoorbeeld aan het drinken van een koude drank na een warme maaltijd. Dit gebeurt niet bij iedereen en de precieze oorzaak is niet altijd duidelijk.

7. Maagzuur

Als je last hebt van maagzuur kan dit ook een oorzaak zijn van de hik. Opkomend maagzuur kan namelijk de nervus vagus (de zenuw die het middenrif aanstuurt) irriteren en zo de hik uitlokken of in stand houden.

Wat kun je doen tegen de hik? 9 tips

Meestal verdwijnt de hik vanzelf binnen enkele minuten. Wil je proberen om er sneller vanaf te komen? Dan kun je een paar eenvoudige methoden proberen.

Het is wel goed om te weten dat er weinig sterk wetenschappelijk bewijs is voor de meeste huismiddeltjes tegen de hik. Wat bij de ene persoon helpt, hoeft bij de andere dus niet te werken.

Tip 1: Drink rustig een beetje water

Neem kleine slokjes water en drink rustig achter elkaar. Dit kan je helpen om je ademhaling en slikritme te veranderen. Drink liever niet gehaast een groot glas achter elkaar. Dat kan er juist voor zorgen dat je extra lucht inslikt.

Tip 2: Houd je adem kort in

Een andere bekende methode is om je adem kort in te houden. Adem rustig in, houd je adem enkele seconden vast en adem daarna langzaam uit. Forceer het niet en stop wanneer je je ongemakkelijk voelt of duizelig wordt. Lang je adem inhouden is niet nodig.

Tip 3: Adem rustig en gecontroleerd

Probeer je ademhaling bewust te vertragen. Adem rustig in door je neus en langzaam uit door je mond. Dit kan helpen om je ademhalingsritme te kalmeren. Het is geen gegarandeerde oplossing, maar wel een eenvoudige methode die je veilig kunt proberen.

Tip 4: Eet en drink langzamer

Krijg je vaak de hik tijdens of na een maaltijd? Let dan eens op hoe snel je eet. Neem kleinere happen, kauw goed en leg tussendoor je bestek neer. Door rustiger te eten, slik je mogelijk minder lucht in en voorkom je dat je maag in korte tijd erg vol raakt.

Tip 5: Vermijd tijdelijk koolzuur

Merk je dat je vooral de hik krijgt na frisdrank, bruiswater of bier? Probeer dan eens een tijdje dranken zonder koolzuur. Zo kun je ontdekken of koolzuur bij jou een rol speelt.

Tip 6: Eet kleinere porties

Wanneer je regelmatig de hik krijgt na grote maaltijden, kan het helpen om kleinere porties te eten en rustiger te eten. Ook kan het prettig zijn om niet direct na een grote maaltijd plat te gaan liggen, zeker wanneer je daarnaast last hebt van brandend maagzuur of oprispingen.

Tip 7: Probeer rustig te ontspannen

Omdat spanning en veranderingen in je ademhaling bij sommige mensen een rol kunnen spelen, kan het helpen om even rustig te gaan zitten en bewust adem te halen. Probeer niet allerlei trucjes tegelijk uit. Kies één eenvoudige methode en kijk of die voor jou werkt. Ga iets doen of denk ergens anders over na, zodat je niet meer over de hik nadenkt. 

Let op: schrikken, ondersteboven hangen of op een gevaarlijke manier drinken zijn geen goede oplossingen. Ook ademhalen in een papieren zak is af te raden, omdat dit risico's met zich mee kan brengen.

Tip 8: Eet een ijsje of drink iets kouds

Iets kouds zoals: een ijsje eten, een glas koud water drinken of een coldpack op het gezicht leggen, kan helpen tegen de hik doordat het de nervus vagus prikkelt.

Tip 9: Gorgelen met (ijs) water

Gorgelen met koud water kan helpen om van de hik af te komen. Wanneer je gorgelt, stimuleer je de nervus vagus. Door deze zenuw te prikkelen, kan de reflex die de hik veroorzaakt worden onderbroken.

Hoe lang mag de hik duren?

Een gewone hik duurt meestal maar kort. Vaak is hij binnen enkele minuten weer verdwenen en hoef je er verder niets aan te doen. Soms houdt de hik echter langer aan. Artsen maken daarbij onderscheid tussen twee situaties:

  • Aanhoudende hik: de hik duurt langer dan 48 uur.
  • Hardnekkige of langdurige hik: de hik houdt langer dan een maand aan.

Langdurige hik kan verschillende oorzaken hebben. Soms speelt medicatie een rol, of is er sprake van een onderliggende aandoening die de zenuwen of het middenrif prikkelt.

Neem contact op met je huisarts wanneer de hik langer dan 48 uur aanhoudt. Doe dat ook eerder wanneer je er veel last van hebt, niet goed kunt slapen of eten, of wanneer de hik samengaat met andere klachten. Zoek direct medische hulp bij ernstige bijkomende symptomen, zoals pijn op de borst, ernstige benauwdheid of plotselinge neurologische verschijnselen.

Tot slot

De hik ontstaat door een plotselinge samentrekking van het middenrif, gevolgd door het sluiten van de stembanden. Daardoor ontstaat het bekende hikgeluid. Snel eten, een volle maag, koolzuurhoudende dranken, lachen en spanning kunnen bij sommige mensen een aanleiding zijn.

Meestal is de hik onschuldig en verdwijnt hij vanzelf. Rustig water drinken, je ademhaling vertragen en langzamer eten zijn eenvoudige dingen die je kunt proberen. Geen enkel huismiddeltje werkt echter gegarandeerd.

Houdt de hik langer dan 48 uur aan of belemmert hij je dagelijks functioneren? Neem dan contact op met je huisarts.

Bronnen

[1] Thuisarts. Ik heb de hik. 18 mei. 2026

[2] MDL fonds.Hik. nov. 2023