Maca

Maca is een plant die de afgelopen jaren steeds populairder is geworden als ingrediënt in supplementen en superfood poeders. De wortel komt oorspronkelijk uit het Andesgebergte in Peru, waar hij al lange tijd wordt gebruikt als voedingsmiddel.

Tegenwoordig vind je maca in verschillende vormen, zoals poeder, capsules en extracten. Maar wat is maca precies? Waar komt deze plant vandaan en waarom wordt hij al zo lang gebruikt?

In deze blog van De Gezonde Wereld duiken we dieper in de wereld van maca.

Wat is maca?

Maca, met de botanische naam Lepidium meyenii, is een plant uit de kruisbloemenfamilie. Daarmee is maca familie van onder andere broccoli, bloemkool, boerenkool en radijs.

Het meest bijzondere deel van de plant bevindt zich onder de grond. De wortel van de macaplant heeft een ronde vorm en lijkt qua uiterlijk een beetje op een kleine knol of raap. Juist deze wortel wordt gedroogd en verwerkt tot maca die we kennen in poeders en supplementen.

Maca groeit onder bijzondere omstandigheden. De plant komt van oorsprong uit de hooggelegen gebieden van de Peruaanse Andes, waar hij op grote hoogte groeit. Hier heeft de plant te maken met sterke wind, lage temperaturen en grote temperatuurverschillen tussen dag en nacht.

Maca en de Andes

Maca wordt al lange tijd verbouwd in Peru en maakt al eeuwen deel uit van de lokale voeding en traditionele gebruiken. Door de bijzondere groeiomstandigheden wordt de plant vaak gezien als een karakteristiek gewas uit het Andesgebied.

Traditioneel werd de macawortel eerst geoogst en gedroogd. Daarna kon hij langere tijd worden bewaard. De wortel werd vervolgens op verschillende manieren verwerkt, bijvoorbeeld in eten en drinken.

Tegenwoordig wordt maca ook buiten Peru steeds vaker gebruikt. Vooral maca in poedervorm is populair geworden als toevoeging aan smoothies, yoghurt, havermout en andere gerechten.

Welke voedingsstoffen zitten er in maca?

Maca bestaat voornamelijk uit koolhydraten en bevat daarnaast vezels en kleine hoeveelheden eiwitten en vetten. Ook komen er verschillende mineralen en plantaardige stoffen in de wortel voor.

De exacte samenstelling kan verschillen. Dit hangt onder andere af van de soort maca, de groeiomstandigheden en de manier waarop de wortel wordt verwerkt.

Naast de bekende voedingsstoffen bevat maca verschillende natuurlijke plantenstoffen. Voorbeelden hiervan zijn macamiden en macaenen. Deze stoffen zijn kenmerkend voor maca en worden regelmatig onderzocht.

Verschillende soorten maca

Maca is niet altijd hetzelfde. Er bestaan verschillende kleuren macawortel, die kunnen variëren van crème en geel tot rood, paars en zwart.

De bekendste soorten zijn:

Gele maca 

Gele maca is de meest bekende en gebruikte soort. Dankzij de veelzijdige eigenschappen wordt deze variant vaak gekozen voor dagelijks gebruik. Gele maca ondersteunt de vitaliteit en mentale veerkracht en kan daarnaast bijdragen aan zowel fysieke als mentale prestaties.* Ook alertheid en concentratie worden hierbij ondersteund, waardoor gele maca goed past binnen een actieve leefstijl.* Deze variant wordt veel gebruikt voor maca in poedervorm en supplementen.

Rode maca 

Rode maca heeft een roodachtige of paarse kleur en verschilt van andere soorten door zijn natuurlijke samenstelling.

Rode maca onderscheidt zich door zijn kleur en wordt traditioneel gebruikt ter ondersteuning van de hormoonbalans.* Vooral vrouwen kiezen deze variant vanwege de ondersteuning tijdens verschillende fases van het leven, waaronder de overgang.* Daarnaast wordt rode maca ook in verband gebracht met de ondersteuning van de vruchtbaarheid bij zowel mannen als vrouwen.*

Zwarte maca

Zwarte maca komt minder vaak voor en wordt daarom regelmatig apart verwerkt of aangeboden. Ook deze variant heeft een eigen samenstelling van natuurlijke plantenstoffen.

Hoewel de verschillende kleuren maca van dezelfde plant afkomstig zijn, kunnen ze verschillen in hun verhouding van bepaalde stoffen.

Zwarte maca is de minst voorkomende maca variant en wordt vaak gebruikt ter ondersteuning van energie en vitaliteit. Deze variant kan helpen bij tijdelijke vermoeidheid en draagt bij aan het behoud van een normaal energieniveau. Daarnaast wordt zwarte maca traditioneel geassocieerd met libido en seksuele prestaties.*

Rauwe of gelatineerde maca?

Ook de manier waarop maca wordt verwerkt, kan verschillen. Het verschil zit in de verwerking, wat invloed kan hebben op smaak en oplosbaarheid. 

Rauwe maca

Rauwe maca wordt na de oogst gedroogd en vervolgens vermalen tot poeder. Hierbij vindt relatief weinig verdere verwerking plaats.

Gelatineerde maca

Bij gelatineerde maca wordt de wortel eerst verhit en verwerkt voordat deze wordt gedroogd. Ondanks de naam bevat gelatineerde maca geen gelatine. De naam verwijst naar het proces waarbij het zetmeel uit de wortel wordt afgebroken.

Door deze verwerking bevat gelatineerde maca minder zetmeel. Sommige mensen kiezen daarom voor deze vorm wanneer zij maca als lichter verteerbaar ervaren. De smaak is wat milder en mengt makkelijker in vloeistoffen. 

Hoe kun je maca gebruiken?

Maca is verkrijgbaar in verschillende vormen. De meest voorkomende zijn:

  • Macapoeder
  • Capsules
  • Tabletten
  • Extracten

Macapoeder heeft een licht nootachtige en aardse smaak. Je kunt het bijvoorbeeld toevoegen aan:

  • Smoothies
  • Havermout
  • Yoghurt
  • Kwark
  • Shakes
  • Pannenkoeken

Begin bij voorkeur met een kleine hoeveelheid en bouw dit rustig op. Zo kun je ontdekken hoe maca binnen jouw dagelijkse voedingspatroon past.

Maca als supplement

Wanneer je niet iedere dag macapoeder aan je voeding wilt toevoegen, kan een supplement een praktische keuze zijn. Maca is verkrijgbaar in capsules of tabletten, vaak als poeder of als geconcentreerd extract.

Let bij het kiezen van een supplement onder andere op de vorm van maca, de dosering en de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.

Binnen de categorie Vitamines & supplementen van De Gezonde Wereld vind je verschillende supplementen met planten en kruiden. Maca kan een interessante aanvulling zijn voor mensen die meer willen ontdekken over traditionele planten uit verschillende delen van de wereld.

Waar moet je op letten?

Maca wordt al lange tijd als voedingsmiddel gebruikt. Toch is het verstandig om bij het gebruik van supplementen altijd de aanbevolen dosering te volgen.

Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding? Overleg dan eerst met een arts of apotheker voordat je een supplement met kruiden of plantenextracten gebruikt.

Een supplement is bovendien altijd bedoeld als aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon en een gezonde leefstijl.

Tot slot

Maca is een bijzondere plant afkomstig uit de hooggelegen gebieden van de Peruaanse Andes. De wortel wordt al eeuwenlang gebruikt als voedingsmiddel en is tegenwoordig wereldwijd verkrijgbaar als poeder, capsule of extract.

Of je maca nu toevoegt aan een smoothie, verwerkt in je ontbijt of kiest voor een supplement: het blijft een interessant voorbeeld van hoe traditionele planten uit verschillende delen van de wereld hun weg hebben gevonden naar onze moderne voeding en supplementen.

* Gezondheidsclaims in afwachting van Europese toelating